Blog

Als ik per toeval naast een kleine Tibettaanse vrouw loop, zie ik dat ze met beide handen een duif vasthoudt. Ze maakt een gebaar dat de duif niet goed kan vliegen. Ik pas mijn pas aan en loop gelijk met haar op, open naar wat kan gebeuren. Ze maakt een eet- en geldgebaar. Meer mensen/kinderen bedelen hier in Kathmandu, dus ik denk dat ze geld aan mij vraagt voor eten. Ik pak 100 roepie uit mijn zak (dat is zestig cent en daar kan je een warme maaltijd voor kopen) en wil het geven. Dan maakt ze een gebaar in de richting waarin we lopen. “Oh ja”, denk ik “bij de grote stupa kan je voer kopen voor de duiven die een speciale plek daar hebben. Ik denk dat ze bedoelt dat ik eten voor de duif moet kopen.” 

Woordeloos

Dit naast elkaar lopen, met en voor de duif, geeft een woordeloze verbinding. Mijn nieuwsgierigheid in zo’n spontane ontmoeting wint het meestal van mijn angst voor het onbekende. In dit geval zeker. Vooral de krachtige maar tedere geste die ze maakt, draagt daaraan bij.

Survival of the fittest

Samen komen we op plek waar duiven gevoerd worden. Die ligt naast de voor de Boeddhisten heilige grote Stupa. De vrouw laat de duif direct los, en ik zie dat die inderdaad een gebrekkige vleugel heeft. De vrouw laat zien waar ik het voer kan kopen, 1 bakje voor 100 rupee. We strooien de grote bak graan gezusterlijk hand voor hand uit bij de duiven. Helaas wordt de bewuste duif wel direct besprongen door een groter exemplaar. Daar is verder geen oog voor. Survival of the fittest…..

Vervuld

De vrouw wijst in de richting van waar we vandaan kwamen: ze gaat dus weer terug. We buigen en zeggen met de handpalmen tegen elkaar: Namasté (dat zoveel betekent als ‘ik groet het goddelijke in jou’). Zij draait zich om en gaat op in de menigte Boeddhisten die daar al biddend rondlopen. Vervuld door deze warme en spontane ontmoeting, blijf ik nog even bij de duiven staan.

Over mededogen

Terug in het hotel lees ik in mijn notitieboekje wat Hans Korteweg zegt over mededogen:

Mededogen is niet een gebeurtenis, het is iets dat er onmiddellijk is. Het is van groot belang te beseffen dat je voortdurend instrumenteel bent in ruimte en tijd, maar datgene van waaruit je put, en waarin je bent opgenomen, niet wordt bepaald door ruimte en tijd. In die zin is genezing een wonder.

Verlichten van lijden

In het licht hiervan zie ik mijn belevenis met de Tibetaanse vrouw als volgt:
Het mededogende in mij resoneert met het altijd aanwezige universele mededogen. De Tibettaans-Boeddhistische gemeenschap waar ik tussenzit in Kathmandu zorgt ervoor dat deze energie voelbaar actief en zichtbaar is. Ze reciteren de hele dag door gebeden die gaan over het verlichten van het lijden van alle wezens op aarde. Ze zorgen voor de dieren en voor elkaar. Mededogen leeft hier, is vanzelfsprekend, en rijst onmiddellijk op, steeds weer. Deze mensen, oorspronkelijk uit de bergen, zijn gewend om met weinig woorden en met eenvoudige treffende gebaren te communiceren. Daar houd ik van. Het blijft zo dichtbij het nu, dichtbij de grond van alles.

Vervuld blijf ik daar, tussen de duiven dus, nog even staan. In plaats van vervuld kan er dus ook staan ‘genezen’. Zo’n ontmoeting doet me namelijk opleven in de ruimte van spontaan oprijzend, zo oermenselijk mededogen.

Reageren? Dat kan via info@joycelakwijk.nl

Kijk hier voor de meest recente retraites en workshops.

In een wereld waarin geluid nooit ver weg is, lijkt stilte een zeldzaam goed geworden. Toch is het juist in de stilte dat we onszelf ontmoeten – en ons verbonden kunnen voelen. Het ontstaan van dat gevoel is telkens weer een wonderlijke ervaring, iets dat spontaan oprijst. In zo’n moment ervaar je stilte ‘aan den lijve’. Woorden schieten dan tekort.

Stilte helpt je luisteren. Niet alleen naar anderen, maar allereerst naar wat in jou leeft. We kunnen onze oordelen laten gaan, hoeven niet te overtuigen, presteren of na te denken over wat we willen zeggen. Ons innerlijke ‘lawaai’ doet even niet ter zake; we geven een andere kwaliteit van luisteren de ruimte. Een die vertraging vraagt, aarding en aandacht om open te gaan naar binnen.

Stilte maakt ieder ogenblik
heel
vol
volmaakt

deelnemer retraite ‘Wonen bij jezelf in stilte’

Eenvoudige toon die verbindt

Tijdens een stilteretraite creëren we die ruimte van aandacht; een gelijk speelveld waar we met elkaar in zijn. We krijgen oor voor de ‘heldere eenvoudige toon in de stilte’, waar Dag Hammarskjöld over spreekt. Het is de toon die ons met alles en iedereen verbindt. En zo weeft de stilte draden van nabijheid. Niet via woorden, maar door een adem, een blik, gedeelde rust tijdens meditatie en ritueel. De kracht van samen verstillen doet ieder van ons groeien in verbinding, hoop en vertrouwen.

Verder lezen? Lees dan ook deze blog over de kracht van stilte

In gesprekken, rituelen of momenten van voorgaan voor een groep, ligt de nadruk vaak op wat we zeggen. De woorden, de boodschap. Maar écht contact maken gaat over veel meer dan alleen taal.

Vanuit een holistische kijk op mens-zijn, zien we vier dimensies: mentaal, emotioneel, fysiek en spiritueel. Als we al die lagen serieus nemen – dus ook wat er in je omgaat, hoe je je voelt, hoe je lijf erbij zit en het contact met je voedingsbron – dan wordt contact eerlijker en oprechter. Je staat even stil bij jezelf, bij hoe het echt met je is. En van daaruit kun je pas echt luisteren in verbinding met jezelf (en met de ander). Niet alleen denken: “Wat kan ik doen voor de ander?”, maar voelen: “Wie kan ik zijn voor de ander.” (Baart)

Kritische stem

Als we alleen op het verbale focussen, duikt al snel onze ‘innerlijke criticus’ op. Die kritische stem die je continu beoordeelt, die zegt dat je beter, rustiger, slimmer of meer betrokken zou moeten zijn. Die maakt dat je vooral bezig bent met door de ogen van de ander naar jezelf te kijken. In plaats van echt aanwezig te zijn. En dat kost energie. In mijn praktijk zie ik mede daardoor veel geestelijk verzorgers en voorgangers die moe zijn. Leeg. Opgebrand.

Er mist dan iets essentieels: het contact met het lichaam, met je gevoel. Aanwezig zijn voor de ander én voor jezelf, dát is de grote uitdaging in dit werk. We noemen dit daarom ook wel belichaamde communicatie – communiceren vanuit wie je bent, met alles wat je meeneemt. Juist de verbinding tussen lichaam èn geest maakt kwetsbaarheid tot kracht.

Andere manier van luisteren

Een mooie ingang naar belichaamde communicatie is de methode Deep Listening van Rosamund Oliver. Zij combineert inzichten uit de humanistische psychologie met boeddhistische waarden als bewustzijn, aandacht en compassie. Zo ontstaat een manier van communiceren die niet alleen naar de ander luistert, maar ook naar jezelf.

Hieronder een paar eenvoudige, krachtige stappen om dit zelf te oefenen:

1. Luisteren met je lichaam

Ons lichaam is een gevoelig instrument. Het spiegelt wat er in jou en in de ander speelt. Om dat te benutten, kun je eerst bewust landen in je lichaam. Voor het gaan opmerken wat er in je lichaam leeft zijn een ademhalingsoefeningen helpend.

Oefening – Landen in jezelf via de adem

• Adem in, rustig naar je buik: 3 à 4 tellen
• Houd de adem vast, doe verder niets: 2 tellen
• Adem rustig helemaal uit: 5 à 6 tellen
• Blijf even leeg: 2 tellen en open je weer voor de inademing

Deze eenvoudige oefening helpt je om aanwezig te komen – in je lichaam en daarmee in het moment. Doe dit bijvoorbeeld twee minuten voorafgaand aan een afspraak.

“Close the door of words and open the window of silence. Try to be like the night, silent and still.” Rumi

2. Aanwezig zijn – het luisterveld openen

Wanneer je luistert, ben je er niet alleen met je oren. Je brengt jezelf mee: je hele lichaam, geest en hart.

• Wees je bewust van jezelf, de ander en de ruimte om je heen.
• Kijk met mildheid naar wat je voelt – lichamelijk en emotioneel.
• Laat jouw aanwezigheid een bedding zijn voor de ander.

Oefening – In- en uitluisteren

Stel je een lemniscaat voor, een liggende 8, waarlangs je met je aandacht tussen jou en de ander beweegt. Je luistert naar jezelf en naar de ander en je komt weer terug bij jezelf. Steeds heen en weer. De informatie die zo tot je komt, is voeding voor je intuïtie. Die zachte stem zal steeds helderder klinken.

3. Verbinden met compassie

Compassie is het vermogen om vriendelijk en zorgzaam om te gaan met pijn en lijden, bij jezelf en de ander. En de wens om dit lijden te verlichten. Het is iets wat je actief kunt oefenen in de ontmoetingen die je hebt.

Oefening Zelfcompassie
Je kunt voorafgaand aan een ontmoeting jezelf even je eigen nabijheid en zelfliefde laten ervaren door een zachte aai over je wang of arm. Maak gewoonte van een dergelijk gebaar, dan gaat het horen bij je voorbereiding op contact met anderen.

Oefening Compassie voor jullie beiden

In stilte kan je een mantra herhalen: “Moge dit contact goed zijn voor jou én voor mij.” Deze intentie helpt je om open en betrokken te blijven – ook bij moeilijke gesprekken.

Zorg voor jezelf, terwijl je er bent voor de ander

Door deze manier van luisteren en aanwezig zijn te oefenen, zal je merken dat je minder leegloopt. Je hoeft jezelf niet steeds te ‘geven’ tot er niks meer over is. De kunst is er voor de ander te zijn èn daarin voor jezelf te zorgen. Dat brengt evenwicht.

Antwoorden van binnenuit

En daarin valt nog veel te winnen. In opleidingen voor geestelijk verzorgers en andere zingevingsprofessionals ligt de nadruk nog vaak op het verbale en mentale. Maar je werk vraagt echt om meer. Het vraagt dat je jezelf meeneemt, met hart, ziel, lichaam en intuïtie. Dat je verantwoordelijkheid neemt voor de antwoorden van binnenuit – elk moment opnieuw.

Want als je in elk contact aanwezig bent, met alles wat je bent, dan geef je op een manier die jou niet uitput, maar juist voedt.

Meer leren en oefenen hierin….

Individueel: Graag begeleid ik je bij je vraag of verlangen in een individuele coachsessie. Kijk hier voor meer informatie.

In je team: Graag begeleid ik je team in het versterken van zelfzorg of de verdieping van non-verbale communicatie. Kijk hier voor meer informatie.

In een retraite: De retraite ‘Werken vanuit je stille bron’ is er speciaal voor professionals die in zingevingszorg werkzaam zijn. Kijk hier voor de eerstvolgende data.