Al zou ik het willen, in Nepal kan ik niet om rituelen heen. Je struikelt er als ware over. Zo zijn er de dagelijks terugkerende rituelen in huis en tempel, maar ook rituelen bij vele speciale gelegenheden, zoals een bruiloft. Ik hoef er geen moeite voor te doen er iets van mee te maken, de Nepalese maatschappij is ervan doordesemd. En de Nepalezen die ik ontmoet, delen hun cultuur graag met me.
Omdat Hindu’s in Nepal in de meerderheid zijn (81% van de populatie), en dit geloof rijk aan rituelen is, kom je hun gebruiken veel tegen. Zoals bij Dhani en zijn vrouw Janaki waar ik een paar nachten ‘Homestay’ verblijf. Bij hen maak ik mee hoe zij beiden de dag beginnen met een puja (viering) in hun privé-tempeltje, een hoekje in hun huis.
In zo’n moment wordt verbinding gezocht met de voor hun belangrijke godheid Ganesha, die staat voor een voorspoedig leven. Ze stemmen hem positief door hem als een geëerde gast te behandelen. Er worden bloemen ververst, wat fruit geofferd en gebeden gereciteerd. Soms wordt er wierook gebrand. En ter afronding van de puja vindt een waterritueel plaats. Aandachtig wordt er water bij bepaalde planten geschonken. En dat intrigeert me. Tijdens een retraite doe ik namelijk ook wel eens een waterritueel. Janaki vertelt me er graag meer over.
Over het doel van dit waterritueel is ze kort: “To remember God”. Over de plant die water krijgt, kan ze niet meer vertellen dan dat die heilig is. Dat maakt me opnieuw benieuwd: wat maakt deze plant zo bijzonder? Een paar dagen later kan Mantra me dat vertellen. Hij is yogadocent bij de yogatraining die ik volg. En ook daar zie ik een waterritueel bij dezelfde plant.
De plant blijkt Tulsi te zijn, Heilige Basilicum. Tulsi wordt vereerd om zijn vermogen om tempel, huis en bewoners te beschermen tegen boze geesten en ze brengt geluk en gezondheid. Mantra neemt me mee in een van de legendes: “Vrinda is een toegewijde volgeling van Vishnu, voor Hindu’s een van de drie belangrijkste uitingsvormen van God/Brahman. Door een vloek wordt Vrinda getransformeerd in de Tulsi-plant. Op een bepaald moment verschijnt Vishnu in de gedaante van een een zwarte ammoniet (fosiel) en trouwt hij met haar. Vishnu zegent haar en zegt dat ze in een volgend leven als de godin Tulsi gaat terugkeren, de belichaming van de godin Lakshmi.”
Dagelijks eren Hindu’s de Tulsiplant voor geluk en gezondheid. Dat is prachtig om te zien, maar moeilijk echt te doorgronden: er zijn zoveel lagen in zo’n legende en er is een ontelbare hoeveelheid uitingsvormen van het goddelijke dat vereerd wordt.
Kleurrijk is het in ieder geval. Mysterieus ook. Ik voel daarom geregeld de uitnodiging om niet te willen doorgronden. Maar juist mee te stromen en mij te laten raken door de overgave die ik ervaar bij de mensen.
Vanmiddag dronk ik een kopje Tulsi-thee in een restaurant. Dat heb ik wel vaker gedaan. Maar met zo’n bijzonder verhaal in het achterhoofd, smaakte de thee anders. Goddelijk?!
